Canalblog Tous les blogs
Suivre ce blog Administration + Créer mon blog
MENU
Lo Chamin de la font, blog occitan de Jean-Pierre Reydy (Jan-Peire Reidi)
25 juin 2019

QUÒ ME FAI CREMA

QUÒ ME FAI CREMA Ai conegut una elevairitz d’auchas que quò li fasiá crema de las tuar quante eran vengudas. Començava totjorn per la pus genta, la pus donda, la que aimava lo mai ; aprep, fasiá pus aisat. Era pertant pas una femna que « fasiá la dama...
12 juin 2023

LA BÒRIA E L'USINA

LA BÒRIA E L’USINA Un jornalista anglés de The Guardian (1) compara çò que, a nòstra idéia, es una alimentacion de qualitat dins un environament pròpe e çò que sirá la realitat de la produccion per nurir 10 miliards d’estres umans. Voldriam tots minjar...
24 septembre 2023

L’AMOR BIÒ, ÒC !... MAS ENTE ?

L’AMOR BIÒ, ÒC !... MAS ENTE ? Dins lo jornau de ier (Sud-Ouest edicion Dordonha, 22-09-23, p. 12), un article parla d’un òme de cinquanta-cinc ans, representant de comerci, e d’une femna de cinquanta ans, infirmiera, que fugueren susprés pendent que...
6 novembre 2023

MA GUÈRRA D'ARGERIA, un filme de Patric Vau

Ma guèrra d’Argeria, un filme de Patric La Vau Coneissem plan lo cineasta occitan Patric La Vau que filmet dos filmes en Perigòrd : Lenga d’Amor en 2012 per la felibrejada de Pueg ’Gut, mai, en 2016, Una Pensada sauvatja, consacrat a l’escrivan, ensenhaire...
10 septembre 2023

LOS VIELHS, LOS JÒUNES

LOS VIELHS, LOS JÒUNES Los jòunes viven dins las grandas vilas, los vielhs a Javerlhac. Daus jòunes, benleu elevats dins una familha patriarcala africana, laissen lur plaça aus vielhs dins lo metrò. Los autres demòren sietats, parlen tot sols a lur chause...
19 août 2023

RAIBE DE RIU

RAIBE DE RIU « Te compararai pas a un jorn d’estiu ; Ses plan mai genta e mai moderada. »(1) Un riu parla, chanta, marmusa… Perqué pas lo far bufar, gemar, janglar, sislar ? Lo Riu de mon sovenir, o benleu de mon raibe, ditz ren. Deviá ben se far auvir...
11 août 2023

FRATERNITAT A TAULA

Quante menava mos elevas de prumiera aus Estats-Units dins las annadas 1980-90, la collega americana que s’ocupava de l’eschamge de son costat sabiá – o cresiá – que los Francés avian l’abituda de se sietar a taula per minjar ensemble en familha. Quò...
21 juin 2023

LA CULTURA CONTRA PÓTIN

Lo darnier libre de la romanciera americana Elizabeth Gilbert The Snow Forest (La Forest de Névia) conta l’istòria d’un familha russa d’una minoritat religiosa que s’exiliet en Siberia per se sauvar pendent las purjas estalinianas de 1937 e que fuguet...
30 mai 2023

DARREIR LAS BOINAS

DARREIR LAS BOINAS Coma beucòp de gent de mon atge nascuts en Perigòrd o ben en Lemosin, me sei elevat dins un país de meitadarias e de pitas proprietats d’avant lo remembrament. Las terras, los prats e los bòscs eran daus bocinons de quauquas centenas...
31 octobre 2022

PER ZO DIRE AUS PITITS

Grà, grà, grà dins ’queu pitit fons de prat La lebre i a passat (pauma de la man) ’Queu-quí la ’trapet (poce) ’Queu-quí l’espeunet (guinhaire) ’Queu-quí la minget (grand det) ’Queu-quí beguet son sang (det de l'aneu) E lo pitit mermilhon mermilhon mermilhon...
1 octobre 2022

AUTORN DE LA MAISON

Avetz benleu la chança de demorar dins una maison nuòva que avetz ’chaptada o ben facha bastir sus un terren de mila o dos mila metres carrats pas tròp char, gaire loenh d’un vilatge. Avetz una granda pelusa e daus aubres d’ornament. Vòstres goiats pòden...
26 septembre 2021

DINS QUÒ DAUS VESINS

Dins los autres parlars occitans, disen « en cò de » o ben « en çò de », que corresponden au a la prepausicion francesa « chez » mas dins nòstre parlar lemosin, avem probablament confondut « cò », que ven dau latin « casa », e lo demonstratiu « ’quò »,...
11 juillet 2021

VENIR

« Venir » es un verbe comun de las lingas latinas e, naturalament, lo trobem empluiat dins beucòp de situacions identicas en francés e en occitan. Mas l’occitan a de mai daus emplecs idiomatics de « venir » que lo francés coneis pas, o gaire. Prumiera...
6 mars 2020

PINHIERS PURITS, CONSELHIERS SANCIERS

PINHIERS PURITS, CONSELHIERS SANCIERS Ente son passats los pinhiers campats rasis la maisons daus conselhiers dins las pitas comunas dau despartament de Dordonha ? S’es vut que n’i aviá un dins quasiment tots los vilatges dins las annadas cinquanta. Las...
13 mars 2021

LA CHARN QUE SE MINJA

Ne’n passem pas fauta, dins nòstra varietat de la linga, de mots que se disen parier mas que vòlen pas dire la mesma chausa : lo lach e lo lac, char (adjectiu) e la charn, lo bot e lo boc, lo pòrt e lo pòrc, lo som e lo son, mai (adverbi), lo mes de mai...
5 mai 2019

Plan lo bonjorn!

Plan lo bonjorn ! Trobaretz sus mon blòg cronicas, anonças, reviradas e autres textes inclassables en occitan lemosin dins sa varietat nontronesa. Podetz reproduir ’quilhs documents sens me damandar, mas sens obludar de citar mon nom, e los ’dobar a vòstra...
8 juillet 2019

BEN E BIEN

UN PAUC DE LOCALISME : BEN E BIEN Dins ’quel article, tornat prener en partida e completat mon estudi de ben e bien escrich en francés e publiat dins mon libre Jean-Pierre Reydy, Notre Occitan, le dialecte du Périgord-Limousin parlé dans le Parc Naturel...
3 avril 2025

AUSEUS DAU CEU

«Agachatz los aucèls del cèl : non semenon ni non sègan ni non acampan dins de granièrs, e vòstre Paire celèst los noirís.» Novèl Testament, Evangèli segon Sant Matieu (6 :255), traduccion de Joan Roqueta-Larzac. « Semnen pas e mestiven pas, e garnissen...
24 octobre 2019

ZO PARCISSEM BEN !

ZO PARCISSEM BEN ! Per exprimir lo besonh e la necessitat, avem quauquas locucions interessantas coma far mestier / far besonh, aver mestier / aver besonh (Veire l’article « Lai on era mestiers », dins Rubrica en òc, mai 2018). Per dire : « se privar...
1 octobre 2019

ME TAINA DE LA VEIRE

ME TAINA DE LA VEIRE Si volem diminuar l’eschaurament de l’atmosfera, fau pas perdre de temps. Fau pus esperar. Quò taina. Quò preissa, si aimatz mai. Dins son Glossaire périgourdin, Guillaumie cita cochar (Quò cocha de far quò), e menciona tainar (Quò...
27 septembre 2019

QUÒ SE DITZ PUS GAIRE

QUÒ SE DITZ PUS GAIRE L’adverbi gaire se ditz plan mai en occitan que guère en francés. Lo tròbe 30 còps dins mas 105 paginas numerizadas de Jan Picatau de Sent-Barrancon (Enric Delaja). Crese ben qu’en francés guère fai pus partida dau vocabulari corrent...
15 juillet 2019

PLAN, PAIR, PLÒU

PITIT, PLÒU-QUÒ ? PLAN, PAIR, PLÒU Pitit, plòu-quò ? Plan, pair, plòu… ’Queu viralinga, que pòde pas tornar dire redde sens m’entraupar, fai pensar a las nuechs dins las vielhas maisons, que l’auratge nos esvelhava. Auviam drindrinar los carreus de la...
26 janvier 2020

LA RENTRADA (Dictada de Charreç lo 25 de genier de 2020)

LA RENTRADA Dins las annadas cinquanta, la rentrada era lo prumier d’octòbre. Dempuei la fin dau mes d’aust, aviam agut lo temps de veire los jorns venir pus corts, las prumieras gòrjas rojas surtir dins los prats aprep los auratges, las irondelas s’assemblar...
1 janvier 2020

BONA ANNADA

BONA ANNADA Pendent la guerra de 1939-1945, la gent devian ben contunhar de se soatar la bona annada per lo prumier de l’an. Zo fasian benleu per abituda, per segre la tradicion : « Vos soate una bona annada ! – La vos desire de mesma ! » Mas ’quelas...
18 septembre 2023

MON PITIT LEXIC OCCITAN

MON PITIT LEXIC OCCITAN Chat : Lo chat lecha lo chin, lo chin lecha lo chat. Chin : Lo chin lecha lo chat, lo chat lecha lo chin. Lo fau pas estachar emb de las saucissas. Teici, raca de chin ! Chas nos : Chas nos van chiar dins los coenhs ; la Terra...
<< < 1 2 3 4 > >>
Lo Chamin de la font, blog occitan de Jean-Pierre Reydy (Jan-Peire Reidi)
  • Blog en occitan limousin (parler nontronnais) de Jean-Pierre Reydy (Jan-Peire Reidi). Textes et documents de l'auteur portant sur les problèmes de société, la vie culturelle, la langue occitane.
  • Accueil du blog
  • Créer un blog avec CanalBlog
Archives